Nam współczesnym mieszkańcom Przewozu trudno sobie wyobrazić te tereny sprzed tysiąca lat. Nieprzebyta, pierwotna puszcza, każda najmniejsza nawet rzeczka tworząca rozlewiska i bagna, i tylko gdzieniegdzie jak wyspy osady pogańskiego plemienia, które kronikarz Thietmar określa jako lud Żara. Żyli niezmiennie od wieków, aż w końcu upomniała się o nich historia. W dalekim Gnieźnie ród Piastów zaczął budować swoje państwo i rozszerzać jego granice, które wkrótce objęły tereny ich plemienia. Geniusz polityczny Piastów podpowiedział im, że potrzebne jest spoiwo ich państwa i tak na te tereny wkroczyło Chrześcijaństwo. Czy przed 1280 rokiem kiedy to książę Przemysław fundował kościół znany dzisiaj, istniał inny? Z cała pewnością, tak. Było to zapewne mała drewniana świątynia, której zręby być może czekają na łopatę archeologa.
Kościół w dzisiejszym kształcie jest efektem pracy pokoleń, które go tworzyły. Został zbudowany z kamienia polnego i cegły spojonej zaprawą wapienną. Trzynawowa bryła zamknięta pięciobocznym prezbiterium, z masywną wieżą na planie czworoboku stojącą od północnej strony kościoła. Kościół zbudowano w stylu gotyckim jednak ze względu na materiały użyte do budowy brak mu lekkości i smukłości. Wprost przeciwnie, jego sylwetka jest przysadzista i masywna. Wewnątrz kościoła znajduje się obszerna zakrystia nakryta ostrołukowym sklepieniem. Wejście do kościoła znajduje się w ścianie zachodniej przez kruchtę otwartą na wnętrze ostrołukowym otworem, niestety częściowo przesłoniętym zabudowaniem chóru, gdzie znajdują się kościelne organy. Instrument, co prawda mały ale o przepięknej barwie dźwięków. Kościół ma jeszcze jedną kruchtę usytuowaną obok wieży kościoła. Dość znaczne rozmiary kościoła podkreślają miejski charakter Przewozu, jego znaczenie gospodarcze i polityczne. Dość powiedzieć, że od połowy XV w. istniało wyodrębnione Księstwo Przewozkie, którego władcą został Jan II Żagański. W czasie wojny trzydziestoletniej w 1631 r. kościół został spalony i pozostawał w ruinie przez czterdzieści osiem lat. Nie był to jedyny pożar, który zniszczył świątynie. Podobne klęski zdarzały się wcześniej i później w 1597 r., 1612 r. i w 1719 r. Do dziś na kamieniach muru wewnątrz wieży widać ślady ognia i sadzy. Mijały lata, zmieniał się wystrój kościoła i jego wyposażenie. Ołtarz główny, ambona i chrzcielnica to dzieła baroku. Witraże prezbiterium pochodzą z początku XX w. Pozostałe okna z początku wieku XXI.
Kościół w Przewozie był świadkiem wielu dramatycznych wydarzeń, widział przemarsze wojsk w czasach wojny trzydziestoletniej i wojen napoleońskich, jednak to co zdarzyło się w wyniku II wojny światowej nie miało precedensu. Wszyscy dawni Parafianie zniknęli przesiedleni decyzją zwycięzców w głąb Niemiec. Ich miejsce zajęli przesiedleni ze swoich rodzinnych stron na wschodzie, Polacy. Zagubieni w nowej rzeczywistości znaleźli ostoję w tych starych murach. Naprawili wojenne zniszczenia, a ich duchowymi przewodnikami stali się kolejni proboszczowie, Księża Misjonarze ze Zgromadzenia Świętego Wincentego a’Paulo: ks. A. Zonn, ks. L. Senska, ks. F. Surówka, ks. K. Porossa, ks. S. Basiuk, ks W. Niezabitowski, ks. M. Kot, który przeprowadził kapitalny remont Świątyni, a obecnie jego brat ks. Jerzy Kot.
Kościół pod wezwaniem Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny w Przewozie tętni życiem, w jego mury wsiąkają modlitwy kolejnych pokoleń wyznawców Jezusa Chrystusa i Jego Matki. Cały czas rozbrzmiewa „Chwała bądź Bogu na wysokości, a na ziemi pokój ludźmi dobrej woli”.
Die Geschichte der Kirche in Przewóz
Die Kirche in der heutigen Form ist das Resultat der Arbeit von Generationen, die sie bildeten. Die Kirche wurde aus Feldstein und kalkmörtelgebundenem Ziegel gebaut. Sie hat einen dreischiffigen Baukörper, der mit einem fünfeckigen Presbyterium umgeben ist, mit einem massiven nördlich von der Kirche stehenden Turm, auf dem Plan des Vierecks errichtet. Die Kirche wurde im gotischen Stil gebaut, jedoch wegen des Materials, das zum Aufbau der Kirche gebraucht wurde, ist sie nicht leicht. Ganz im Gegenteil, die Kirche ist massiv und gedrungen. Im Inneren der Kirche befindet sich eine geräumige Sakristei, die mit dem spitzbogenförmigen Gewölbe gedeckt wurde. Der Kircheneingang befindet sich westlich von der Sakristei und führt in die Vorhalle, die im Innenraum mit seiner spitzbogenförmigen Öffnung aufgemacht ist. Der Kircheneingang wird leider teilweise durch den Chor verdeckt, wo sich die kirchliche Orgel befindet. Das Instrument ist klein, es hat aber eine schöne Klangfarbe. Die Kirche hat noch eine andere neben dem Kirchenturm gelegene Vorhalle. Die bedeutsame Größe der Kirche deutet auf den städtischen Charakter von Przewóz hin, seine wirtschaftliche und politische Bedeutung. Es reicht zu sagen, dass es seit der Hälfte des 15. Jahrhunderts das Priebuser Herzogtum gab, dessen Herrscher der Saganer Herzog Hans II. wurde. In der Zeit des Dreißigjährigen Krieges wurde die Kirche im Jahr 1631 verbrannt und 48 Jahre lang blieb sie eine Ruine. Der Brand war nicht der einzige, der die Kirche zerstörte. Ähnliche Niederlagen passierten früher und später in den Jahren: 1597, 1612, 1719. Bis heute sieht man auf Mauersteinen im Inneren des Turmes die Spuren von Ruß und Feuer. Jahre vergingen, die Einrichtung und die Ausstattung der Kirche veränderten sich auch. Der Hauptaltar, die Kanzel und das Taufbecken stammen aus dem Barock. Die Glasfenster im Presbyterium stammen vom Anfang des 20. Jahrhunderts, andere Fenster vom Anfang des 21. Jhs.
Die Kirche in Przewóz war Zeuge vieler dramatischer Ereignisse Sie sah den Durchzug der Truppen in der Zeit des Dreißigjährigen Krieges und während der Napoleonischen Kriege. Jedoch das, was im Folge des Zweiten Weltkrieges passierte, war ein beispielloses Ereignis. Alle damaligen Pfarrmitglieder wurden nach Entscheidung der Kriegssieger in das Landesinnere Deutschlands umgesiedelt. An ihre Stelle kamen die umgesiedelten Polen aus ihrer Heimat im Osten. In der neuen Realität zerstreut fanden sie Unterstützung in diesen alten Mauern. Sie reparierten die Kriegszerstörungen. Ihre Geistesführer waren die Missionare der Kongregation von St. Vincent de Paul - Priester: A. Zonn, L. Senska, F. Surówka, K. Porossa, S. Basiuk, W. Niezabitowski und M. Kot, der die Instandsetzung der Kirche durchführte. Heutzutage ist Priester Jerzy Kot der Pfarrer der Gemeinde. (der Bruder vom Priester M. Kot)
Die Kirche der Unbefleckten Empfängnis der Heiligen Jungfrau Maria in Przewóz ist voller Leben, ihre Mauern sind mit Gebet der nächsten Generationen der Bekenner Jesu und Seiner Mutter gefüllt. Ständig klingen in der Kirche die Worte: „Ehre sei Gott in der Höhe und Friede auf Erden den Menschen, die guten Willens sind“.
We are members of parish community
The church in Przewóz in present shape is all effect of work generations , which created Church. It was built with by using field stones and bricks cemented with the calcareous master alloy. Threenave mass closed pentagonal presbytery with massive tower on quadrangle plan standing in the north site of the church. The church was built in the gothic style, however materials which were used in building deprive church slenderness and lightness. On the contrary, his shape is dumpy and massive. Inside the church is situated spacious sacristy covered by ogival vault. Entrance to the church is situated in the western wall through church porch which is open ogival entry, partly covered by gallery premises where are settled church organ. The instrument is small but has beautiful tones. Church has one more porch situated near the tower. Pretty big size of the church emphasize urban character of Przewóz, his economic and political value. What is more from XVth century had been existing self-contained Przewóz duchy, which ruler was Jan II Żagański. During the thirty years of war in 1631 the church was burned and had stayed in ruin for forty eight years. It was not only fire, which destroyed the temple. Familiar disasters happened earlier and later in 1597, 1612 and 1719. To present day on inside walls of tower we can see firemarks and soot. Time goes by, the decorations and fitting has been changing. The main altar, the pulpit and the font are the works of the baroque. Stained-glass in presbytery come from early XXth century. Remaining windows come from early XXIst century.
The church in Przewóz witnessed many dramatic events. It saw an army passage during thirty years of war and Napoleonic wars, however this what happened during the World War II hadn’t precedent. All former parishioners had disappeared being displaced according to winners decision. Displaced from east, Polish people had taken their place. Lost in the new reality found mainstay in this old walls. They fixed war destructions and their spiritual guides became next parish-priests, priest from Assembly of Saint Vincent a’Paulo: A.Zonn, L. Senska, F. Surówka, K. Porossa, S. Basiuk, W. Niezabitowski, M. Kot ,who had completed the renovation of the temple, and now his brother Jerzy Kot. Immaculate Conception of Saint Mary’s Church in Przewóz pulsate with live, in its walls are soaking preys of next generations of Jesus Christ believers and His Mother. All time sound: ,,The glory of God on heights, and peace for people of good will on the ground”